پارادوکسی که در جامعه ژاپن بعنوان يک جامعه صنعتی مدرن وجود دارد اين است که از فرديت کمتر نشانی مي بينيد. اگر ميل به ابراز وجود و پافشاری بر استقلال شخصيت را دو نمود از بروز هويت فردی بدانيم آنگاه در مواجهه با جامعه ژاپن و شهروندان ژاپنی به غلبه هويت جمعی بر هويت فردی رأی خواهيم داد . آنچه كه به طور كل در سطح جامعه و در محيط های كاری ژاپن ديده می شود نوعی ميل به يكسان بودن با جمع (Uniformism) و عدم تمايل به ابراز خود و برتری طلبي، پايين بودن روحيه ماجراجويی و خلاف عادت محيط، نوعی محافظه كاری، تسيلم اراده جمع بودن و خواسته جمع را بر خواسته خود ترجيح دادن است، كه به خوبی فرهنگ وتربيت ژاپن را منعكس می كند. در ژاپن بستر تربيتی و آموزشی افراد در مدرسه، خانواده و محيط های كار به گونه ای است كه هويت جمعی بر فردی مرجّح است و به گونه ای غيرمستقيم و ظريف شاخصه های فردی شخصيت فرد كمرنگ و يا در چارچوب نيازهای سيستم شكل داده می شود. نمونه آن در دوره های آموزشی شروع به استخدام افراد ديده می شود برای مثال انجام كارهای كوچك و پيش پا افتاده به صورت جمعی (مثلا گفتن Irasshaimase (خوش آمديد) به طور دسته جمعی در هتل ها يا مغازه ها) و نوعی تلاش در جهت يكسان سازی و شكستن مقاومت فردی افراد (قابل تشبيه به محيط های نظامي). اين كار البته تا حدی از اعتماد به نفس فرد می كاهد و از ديد خارجی ها شايد نوعی تحقير شخصيت فرد قلمداد شود و تحمل ناپذير است.
به تعبير ديگر می توان گفت مؤلفه های يك جامعه صنعتی و سرمايه داری كه در آن كارگر يا كارمند موفق به كسی اطلاق می شود كه بيشترين انطباق را با خواسته ها و اهداف سيستم بدون پافشاری بر مشخصه های فردی و خواسته های شخصی داشته باشد (و به تعبيری مثل يك مهره عمل كند) در اينجا به خوبی ديده می شود. با اين تمايز كه در اينجا شمول اين امر از محيط كار فراتر رفته و در كل جامعه خود را نشان می دهد.
از سوی ديگر، ميدان عمل و اختيار فردی افراد حتی الامكان محدود و منحصر به چارچوبهای قانونی می شود، يا به عبارتی سيستم به طرز دقيقی برای همه موقعيت ها تعيين وظيفه و دستورالعمل صادر كرده است، به گونه ای كه قدرت مانور فردی افراد به حداقل برسد. بنابراين بسياری از مواردی كه برای خارجی ها يك نوع كمك و رفتار اخلاقی فردی تلقی می شود و تشكر و امتنان آنان را موجب می گردد، در واقع تنها انجام يك وظيفه قانونی است.
از پاراداكس های ديگری كه در جامعه صنعتی ژاپن وجود دارد و اين ايده Uniformism را تقويت می كند، اختلاف اندك در سطح درآمد اكثريت اقشار جامعه است، به گونه ای كه تفاوت های فاحش در زندگی طبقات بالا و پايين كه معمول جوامع سرمايه داری است و نيز نمادهای تمول و رفاه فردی نظير خانه های بزرگ و مجلل، هواپيمای اختصاصي، بادی گارد و … كمتر به چشم می خورد.

برگرفته از گنگ خوابديده

بازگشت