کوچ: روزنگار شایان مشاطیان از تورنتو

استدلالی که حسین درخشان برای مختل کردن سایت روز ارایه می‌کند جای تامل بسیار دارد. اساس دعوا به روایت حسین این است: حسین به طور خلاصه می گوید «قرار»ی با سایت روز یا شرکت دست اندرکار داشته است و آنها به تعهداتشان عمل نکرده‌اند و به همین خاطر او هم با استفاده از امکانی که داشته است کار سایت را مختل کرده است. برای توجیه این کار هم مثال می‌زند که اگر کارگران چاپخانه مزد نگیرند روزنامه چاپی را منتشر نمی کنند.

نکات:
۱. وقتی کسی قراری با سازمان یا فردی می گذارد، بسته به علاقه‌اش به موضوع همکاری، ممکن است تقاضای یک قرارداد سفت و سخت و پیش پرداخت و غیره کند، یا به خاطر اطمینانی که دارد یا مطلوبیتی که انجام آن کار برایش دارد بدون هیچ یک از آنها، وظایفی را به عهده بگیرد. مسلما در حالت اخیر قدری ریسک تقبل کرده است که حتما در ازای مطلوبیتی بوده است. این مطلوبیت می تواند در مورد حسین نفس به راه انداختن یک رسانه باشد، درآمدهای آتی باشد، کمک به معروفیت و ماندن در صدر اخبار باشد و… (استدلال به شیوه حامد قدوسی!) اما قدر مسلم این است که هیچ کس هفت تیر بر روی شقیقه حسین نگذاشته است که این ریسک را بپذیرد و ریسک گاهی اوقات برد دارد و گاهی اوقات باخت.

۲. حالا فرض کنید که طرف قرار شما به تعداتش عمل نکرد. شما دو راه دارید: یا شخصا وارد عمل شوید و طرف را مجبور به انجام تعهداتش کنید یا به مرجع ذیصلاح مثل دادگاه مراجعه کنید و با ارایه شواهد و دلایل تقاضای حقوق و خسارت کنید. حسین از قرار معلوم تمایلی به مراجعه به مرجع قانونی نداشته است. بر این اساس، من اصلا تعجب نمی‌کنم روزی حسین را در یکی از چهارر اه‌های تورنتو مشغول کتک کاری با یک راننده تاکسی ببینم چرا که طرف به ماشین حسین کوبیده است. کسانی که به خاطر تصادف از ماشین پیاده شده و کتک کاری می کنند، عینا استدلال حسین را دارند: آنها هم معتقدند طرف مقابل «قرار» یا قراردادی که وجود داشته است (که حق تقدم با آنها است) را محترم نشمرده و به ماشین آنها زده است و به جای اینکه منتظر شوند پلیس بیاید و طرف را برای جبران خسارت به دادگاه بفرستد، شخصا حکم را «صادر» و «اجرا» می‌کنند. استدلال حسین برای اجرای حکم صادر شده توسط خودش و به شیوه‌ای که خودش تعیین کرده است مثل این است کارکنان چاپخانه نیویورک تایمز (در مثال حسین) هم اگر حقوقشان را نگرفتند درهای چاپخانه را ببندند یا ممکن است به نتیجه برسند که چاپخانه را به این خاطر آتش بزنند و طبعا طبق استدلال حسین حق دارند این کار را بکنند. حسین ممکن است استدلال کند که روند دادگاه طولانی است، یا هزینه بر است، یا شواهد کافی برای اثبات نظرش ندارد، وقتش را ندارد، حالش را ندارد و خلاصه شکایت از آن سازمان برایش عملی نیست. در این صورت باید گفت مشکل این بوده است که وارد یک رابطه با ریسک بالا شده است و می‌توانست نشود ولی مجوز عکس العملی اینچنین به وی نمی‌دهد.

۳. اما نکته دیگری که برای من خیلی جالب است این است که حسین به عنوان کسی که خودش را مدافع مطبوعات و رسانه و اینترنت می داند ابدا ابایی از اینکه یک رسانه را بکشد ندارد! یعنی نهایتا (اگر بخواهم قضاوت ارزشی بکنم) برای این رسانه ارزشی فراتر از یک ابزار برای کسب درآمد برای آن قایل نیست و اگر این فعالیت به کسب درآمد برای خودش نیانجامید، ترجیح می‌دهد که وجود نداشته باشد. نمی خواهم بگویم این نگاه غلط است یا درست است، اما وقتی کسی که مدعی است به خاطر این چیزها از وطن آواره شده، تحت فشار است، بازحویی شده و … نهایتا حاضر است آن را فدای حقوق خود کند (اگر در مناقشه مورد بحث حق را کاملا به حسین بدهیم که کار کرده و حقوق نگرفته است) دیگر چه توقعی از بقیه. به عبارتی حسین برای احقاق حق خودش، دارد حقوق بقیه را که همکارانش و هزاران خواننده سایت است نادیده میگیرد. خوب است یک بار با خودش داوری کند که حق وی از کل این رسانه چقدر است که به خود اجازه میدهد آن را به این خاطر نابود کند. حتی اگر نقش و اهمیت خود را 99 درصد بداند و بقیه همکاران و خواننده را یک درصد فرض کند، باز هم نمی تواند سایت را بخواباند. مگر اینکه خودش را صد در صد ماجرا بداند که بحث دیگری است.

۴. تمام استدلال بالا بر این فرض استوار بود که روایت حسین از ماجرا درست است و او حقوقش را در ازای کاری که کرده دریافت نکرده است. اما من شخصا به عنوان کسی که دایم در حال استخدام افراد و کارکردن با حرفه‌های مختلف است هیچ وقت نمی‌توانم کوچکترین کاری به فردی با این ذهنیت واگذار کنم، چون کسی که به خود حق می‌دهد بر اساس قضاوتش از نحوه انجام یک قرار یا قرارداد دست به هر عملی بزند، حتی در صورتی که یک قرارداد مکتوب هم داشته باشد، حتی در صورتی که حقوقش را هم دریافت کرده باشد ممکن است در نقطه‌ای به این نتیجه برسد که حقش ضایع شده پس باید احقاق حق شود و اگر نشد پس می تواند هر عکس العملی که دلش خواست نشان دهد. به عبارتی، تفسیر خودش را مبنای «صدور حکم» و «عمل» قرار می‌دهد و چون هر کسی در هر شرایطی می‌تواند تفسیری از اوضاع موجود داشته باشد، و قایل به داوری فرد یا مرجع دیگری هم نیست و ضرورتی نمیبیند که منتظر صدور حکم توسط یک مرجع سوم شود هیچ وقت نمی توان در یک رابطه حرفه‌ای به وی اطمینان کرد.

فکر می‌کنم به رسمیت شناختن دادگاه برای رفع اختلاف‌ یکی از مبانی جامعه مدنی باشد و مثلا اینکه در پاکستان یا افغانستان یا آفریقا یک نفر از این خانواده خشم میگیرد و یکی دیگر را ازآن یکی قبیله بر اساس رای و تصمیم خودش میکشد در واقع دارد همان منطق حسین را دنبال میکند.

This entry was posted on Thursday, November 9th, 2006 at 11:38 am and is filed under روزنگار تورنتو. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.