تعریف دقیق فن آوری اطلاعات و فرق آن با سیستمهای اطلاعاتی
January 7, 2006 | Posted by شایان فنآوري اطلاعات (Information Technology – IT) مجموعهاي است از سختافزار، نرمافزار، ارتباطات راه دور و محصولات هوشمند که يک یا ترکیبی از ۵ کارکرد زير را ايفا ميکند:
- تبديل اطلاعات از يک فرم به فرم ديگر Conversion
- ذخيره سازي اطلاعات Storage
- پردازش اطلاعات Processing
- مبادله اطلاعات Communication
- همگرايي اطلاعاتConvergence
سیستمهای اطلاعاتی شامل موارد زیر هستند:
- سیستم اطلاعات مدیریت Management Information System – MIS
- سیستم پشتیبانی تصمیمگیری Decision Support System – DDS
- سیستم اطلاعات اجرایی Executive Information System – EIS
- سیستم پشتیبانی مدیریت Management Support System – MSS
- سیستم اطلاعاتی استراتژیک Startegic Information System – SIS
Source: MIT90s Research Program, Massachusetts Institute of Technology
سیستمهای اطلاعاتی(Information Systems – IS) و فن آوریهای اطلاعاتی دو مقوله جدا هستند. سیستمهای اطلاعاتی میتوانند بدون فن آوریهای اطلاعاتی وجود داشته باشند (دقیقا مثل سازمان نظام وظیفه که اطلاعات تمام متولدان مرد کشور را به دقت نگهداری میکند و یک کامپیوتر در کل آن ساختمان پیدا نمیکنید) و تنها یکی از کاربردهای فن آوری اطلاعات، ایجاد و توسعه سیستمهای اطلاعاتی است.
برای اطلاعات بیشتر باید بروید در رشته مدیریت فن آوریهای اطلاعاتی تحصیل کنید!
Categories: روزنگار تورنتو | 
Tags: | 
7 Comments »
سلام
من تا قبل از دولت فخیمه ی م.الف مدیر فن آوری اطلاعات و ارتباطات یکی از دانشگاههای علوم پزشکی کشور بودم. باور کن خودم را کشتم تا همین که شما در ده پانزده سطر آورده ای را به مدیران ارشدم که همه هم الحمدالله عناوین دهن پرکن داشتند ثابت کنم اما باز اکثرشان آی تی را با کامپیوتر و لب تاب و هکذا اشتباه می کردند و درست به همین دلیل مسخره یکسال عمرم به هدر رفت.تازه وقتی از معماری سازمانی و متدولوژی زاکمن و تیف و فیف و … سخن به میان می آوردم، دهن هایی که به درازای یک عمر نخوابیدن باز می شدند روح و جانم را می پژمرد. البته منهم پزشک بودم ولی نمی دانم چرا وقتی از اچ آی اس و ام آی اس می گفتم نگاههای عاقل اند سفیه حوالت می شد.بگذریم امید که به زودی بازگردی و در مقام اجرا با این جو دست و پنجه نرم کنی.
چنین تعریف مختصر و مفیدی از آی.تی مثل همیشه مفید و لازم بود. موفق باشید.
شايان معلومه كه حسابي داري درس ميخوني و حرفهاي كتابها را خوب حفظ كردي
من البته يه تفكيك متفاوت كه اندك شباهتهايي هم به مال تو داره را بيشتر دوست دارم كه البته شايد اين مدلي نگاه كردن به قضيه براي مديران ايراني مفيد باشه. منبعش يكي از كتابها بود كه چون 5 سال پيش خوندم از اسم و رسمش چيزي يادم نيست.
طبق اين تعريف سيستمهاي اطلاعاتي صرفا به استفاده از روشهاي مكانيزه سنتي (كانونشينال) براي نگهداري و پردازش اطلاعات گفته ميشود مثلا سيستم انبار، اطلاعات پزشكي، برنامهريزي كاميونها، پرسنلي و غيره.
فنآوري اطلاعاتي كه ميگوييم صحبت از يك فنآوري ميكنيم كه ميتواند ساختار تابع توليد در سازمان را دگرگون كند و برايش مزيتهاي رقابتي به ارمغان آورد. مثل سيستم فروش كتاب روي اينترنت يا آموزش از راه دور يا دولت الكترونيك.
به نظرم اين مهمه كه مديران تاثيرات رايانه را در دو سطح عملياتي و استراتژيك ببينند و اونها را تفكيك كنند. هر كدوم كاركرد خودش را داره. سيستم اطلاعاتي باعث بهبود كارآيي عملياتي و فنآوري اطلاعات باعث افزايش اثربخشي استراتژيك ميشه.
شب بخير.
حامد جان، این درسها را یکی دو قرن پیش گذرانده ام!
در مورد تعریفهایی که ارائه داده ای با هیچ کدام موافق نیستم. در واقع دقیقا خواسته ام بگویم یک سیستم اطلاعاتی میتواند اصلا مکانیزه نباشد (همان مثال نظام وظیفه را در نظر بگیر). یک سیستم اطلاعاتی، مجموعه ای از ساز و کارها است که اطلاعات را به طور مرتب گردآوری و طبقه بندی میکند به نحوی که قابل بازیابی باشند.
Right Data, For Right Person, At right Time, via Right Medium
در مورد فن آوری اطلاعات هم «کاربرد» و «کارکرد» را قاطی کرده ای. ممکن است فردا از فن آوری اطلاعاتی در ترکاندن تونلهای فاضلاب استفاده شود، در این صورت میخواهی تعریفت را عوض کنی تا این «کاربرد» را هم شامل شود؟ یا اینکه اگر از فن آوری اطلاعات به نحوی استفاده شد که نه تنها «مزیتهای رقابتی به ارمغان» نیاورد بلکه هزینه ای شد اضافه بر هزینه های دیگر (مثل کاربرد کامپیوتر در بسیاری از ادارات ایران) آنوقت دیگر کامپیوترهای متصل به یک شبکه در آن سازمان جزو فن آوری اطلاعات نخواهند بود؟
در به کاربردن لفظ استراتزیک هم کمی محتاطتر باید برخورد کرد. یک سیستم استراتزیک سیستمی است که هم اکنون نقش محوری در سازو کار تجاری داشته باشد و در آینده «یکی از عوامل معدود»ی باشد که نقش تعیین کننده در بقای سازمان داشته باشد (مثل کاربرد فن آوری اطلاعات در بانکها). میشود یک سیستم اطلاعاتی هم داشت که به فن آوری اطلاعاتی متکی باشد و اصلا هم نقش استراستراتزیک نداشته باشد (مثل برنامه حسابداری در یک انتشاراتی کوچک). خلاصه هر کدام تعریف و طبقه بندی خود را دارد و تمام تزکیبات مختلف قابل ارائه است…
شايان جان اتفاقا اون تفكيكي كه من ازش دفاع ميكنم دقيقا همين پاراگراف آخر تو است. يعني دقيقا من به مورد اول تو ميگم فنآوري اطلاعات و به دومي ميگم سيستم اطلاعاتي. البته خوب تعريف فلسفي كه نميديم كه بخوايم از دقتش دفاع كنيم. ولي اين بحث به اين خاطر مطرح شد كه سازمانها نزديك چهل سال بود كه داشتن از همين «سيستم حسابداري براي انتشارات كوچك» و نظاير آن استفاده ميكردند كه به اسم هاي مختلفي مطرح ميشد از جمله ام.اي.اس و آي.اس. فايده اين تفكيك اينه كه مي گه اونا سرجاش؛ حالا به مقوله اطلاعات به عنوان يك فنآوري استراتژيك نگاه كنيم كه ميتونه مدل كسب و كار را عوض كنه. البته بازم ميگم هيچ اصراري روي درست و غلطي ماجرا ندارم چون موضوع آبكيتر از اينها است. همين كه با هم گفتگو ميكنيم كمك ميكند افقهاي فكري بازتر بشه و جنبههاي ديگر را هم ببينيم.
خوب دوباره مجبورم کردی توضیح بدم: من هم دقیقا خواستم بگم تعریف مهم است وگرنه در عمل گمراه کننده خواهد بود. مثلا اگر مدیر یک سازمان میخواهد بودجه برای بخش آی.تی بگذارد، باید روشن باشد که انتظار یکی از آن کارکردها را باید داشته باشد، نه کمتر نه بیشتر. همینطور لزوما سرمایه گذاری در آی.تی استراتزیک نیست. آی.تی میتواند فقط نقش پشتیبانی داشته باشد (مثل همان مثال حسابداری برای انتشاراتیها)، یا در محور فعالیتها باشد یا اینکه استراتزیک باشد. برای اینکه بدانی در هر بنگاهی هم کدام نقش را دارد شاخصهای نسبتا دقیق وجود دارد که قابل اندازه گیری هستند. پس نباید اصرار کرد که «بیایید به مقوله اطلاعات به عنوان یک فن آوری استراتزیک نگاه کنیم» چون اتفاقا در خیلی جاها اصلا هم استراتزیک نیست و این باعث میشود منابع زیادی به آن تخصیص داده شود بدون اینکه بهره وری مورد انتظار را به همراه بیاورد. اساسا هم جمله «به مقوله اطلاعات به عنوان یک فن اوری استراتزیک نگاه کنیم» تقریبا بی معنی است (گرچه فکر میکنم منظور تو را از آن میفهمم) اما اطلاعات یک چیز است و فن آوری یک چیز دیگر. به هم مرتبط هستند اما از یک جنس نیستند و تا این دقتها به خرج داده نشود طرحهای ما مملو خواهد بود از عبارات بی سر و ته و بیمعنی که دست آخر معلوم نیست قرار است چه کار بکنند و سازمان را از کجا به کجا برسانند.
(ضمنا نفهمیدم منظورت از «موضوع آبکی تر ار این حرفهاست» چی بود؟!!)
من بر خلاف خیلی از دوستان که نظرات سازندشون رو نوشتن تئوریهام رو در خلال تجربه گرفتم . به همین دلیل هم ممکنه ادبیاتش مرسوم نباشه . به هرحال فکر کنم باید رجوع کنیم به نام گذاران این اصطلاحات :”تکنولوزی اطلاعات ” و “سیستم اطلاعاتی” انچه مشترکه اطلاعات و انچه متفاوته شاید در تفاوت لغوی سیستم و تکنولوزی نهفته باشه . درکی که من از موضوع دارم اینه که مجموعه ای از اجزا که روی اطلاعات در هر سطحی کار می کند یک سیستم اطلاعاتی است ولی چون بحث سطح به میان اومد ازش کمک می گیرم و میگم : اگر سیستمی بتونه کار گستردهای بر روی اطلاعات انجام بده به طوری که یکی از اصول خودش یعنی مرز سیستم را از بین ببره و خودش را فقط یک تکنیک فراوری اطلاعات معرفی کنه اون وقت دیگه به صورت لفظی سیستم خطاب نمیشه تا خدای ناکرده با سیستم اطلاعاتی اشتباه نشه .