کوچ: روزنگار شایان مشاطیان از تورنتو

در پی حکم دادگاه کبک در محکومیت وال-مارت، دعواي وال-مارت (که به نوعي به مظهر استثمار و استعمار تبديل شده است) با اهالي کبک وارد فاز جديدي شد.
سابقه:
۱. وال مارت که بزرگترين فروشگاه زنجيره‌اي خورده فروشي جهان است دو سياست اصلي دارد که سود سرشاري را نصيبش مي‌کند: فشار بر توليدکنندگان براي کم کردن قيمت، بدون اينکه آن را در قيمت عرضه توسط خودش لحاظ کند. به اين ترتيب به طور دائم اجناس خود را با قيمت کمتري مي‌خرد و سود بيشتري نصيبش مي‌شود. توليدکنندگان هم مجبورند موافقت کنند چون همچنان ميزان خريد وال-مارت بسيار زياد است. دوم: پرداخت دستمزد بسيار پايين به کارکنان و اجتناب از پرداخت ساير حقوق کارمندان مثل بيمه‌هاي رايج، و…
۲. يکي از ابزارهاي اصلي کارکنان براي کسب حقوقشان تشکيل اتحاديه است. اگر در شرکت يا سازماني اتحاديه تشکيل شود، دستمزد کارکنان به همراه ساير حقوق بايد به توافق اتحاديه و شرکت برسد. همينطور اخراج يا بازخريد کارکنان بايد بر اساس اصولي که اتحاديه هم تاييد مي‌کند صورت مي‌پذيرد و کارفرما نمي‌تواند به طور دلخواه کسي را بازخريد يا اخراج کند.
۳. وال-مارت نه تنها اتحاديه سراسري ندارد، پيش از اين در هيچ يک از فروشگاه‌هاي آن هم هيچ اتحاديه‌اي تشکيل نشده بود (يا بهتر بگوييم از تشکيل آن جلوگيري شده بود) تا اينکه کارکنان يک شعبه در کبک موفق شدند به طور پنهاني تعداد امضاي لازم براي تشکيل اتحاديه را جمع آوري کنند و به وزارت کار ارائه کنند و اتحاديه تشکيل شود. لازم به ذکر است که اگر افرادي که در صدد تشکيل اتحاديه هستند شناسايي شوند بلافاصله توسط کارفرماها به بهانه‌هاي مختلف اخراج مي‌شوند و اينکه تعداد زيادي از افراد تن به اين ريسک دهند و به نحو مناسبي سازماندهي شوند که تا پايان فرايند (که چندين ماه طول مي‌کشد) کل ماجرا مخفي بماند بسيار دشوار است. کارفرماها معمولا جاسوس مي‌گمارند و پاداش مناسبي هم به جاسوس‌ها براي خبرچيني و لو دادن افراد دست‌اندرکار تشکيل اتحاديه مي‌دهند. خلاصه کاري بوده است کارستان!
۴. وال-مارت پس از اينکه متوجه شد اتحاديه رسما مجوز گرفته و تشکيل شده است تنها يک راه پيش روي داشت: به کار آن شعبه ادامه دهد و منتظر باشد که کارکنان ساير شعب هم جرات پيدا کنند و اقدام کنند يا به هر نحو ممکن اين روند را متوقف کند. تنها راه ممکن براي توقف اين روند، تعطيل کردن آن شعبه بود.
۵. براي تعطيل شعبه، علاوه بر برخي ملاحظات قانوني، دليلي براي حفظ پرستيژ هم لازم بود و وال مارت اعلام کرد چون اين شعبه دارد ضرر مي‌دهد تصميم به تعطيل آن گرفته است. اين موضوع باعث شد تا با پخش شدن خبر و طي يک اقدام هماهنگ، براي مدت قابل توجهي تعدادي زيادي از مردم محلي به آن شعبه براي خريد بيشتر هجوم ببرند و هر يک مقدار کمي خريد کنند و به اين ترتيب بهانه ضرردهي فروشگاه منتفي شد.
۶. وال-مارت به هر حال اعلام کرد که شعبه را مي‌بندد و کارکنان بيکار مي‌شوند. کارکنان هم به دادگاه کار کبک شکايتي تسليم کردند که ضرر و زيان‌هاي مربوطه به آنها پرداخت شود.
۷. دادگاه هم به نفع کارکنان راي داد و استدلال وال-مارت هم براي اينکه قصد دارد شعبه را به دليلد ضرردهي ببندد نپذيرفت زيرا در تحقيقات دادگاه مشخص شد زميني که وال-مارت اجاره کرده (براي بيست سال) همچنان در اختيار آن است و هيچ اقدامي هم براي لغو قرارداد اجاره زمين صورت نپذيرفته است و طي حکمي وال-مارت را محکوم به پرداخت وجوه مربوطه به کارکنان کرد.
۸. اين پايان ماجرا براي وال-مارت نيست، زيرا اولا با درخواست آن براي افشاي ليست افرادي که از آن شکايت کرده‌اند مخالفت شد و دادگاه شرکت ثالثي را براي اخد خسارت و پرداخت آن به کارکنان در نظر گرفت. ثانيا، وال-مارت تقاضاي مجوز براي احداث چهار شعبه ديگر در استان کبک کرده است و دادگاه وي را ملزم کرد استخدام افرادي که در آن شعبه کار مي‌کردند را در اولويت قرار دهد وگرنه دولت کبک موظف است از افتتاح آن فروشگا‌ها جلوگيري کند.

امروزه وال-مارت يا وال-مارتيسم وارد ادبيات سرمايه‌داري شده است و نماینده تسلط سیستم سرمایه داری بر مردم است. برای اینکه ایده ای راجع به ابعاد موضوع داشته باشد بد نیست بدانید که سال گذشته در ميان فهرست بيست فرد ثروتمند جهان، سه-چهار نفر از افراد خانواده‌اي که صاحب وال-مارت است به چشم مي‌خورد.
از آنجا که وال-مارت اجناس خود را با قيمت کمتري نسبت به رقبا عرضه مي‌کند بسيار مورد توجه مردم خصوصا اقشار متوسط و فقيرتر است و همين رجوع مستمر به آن باعث شده است اطلاعات سبد خريد افراد خود به منبع اطلاعاتي بسيار مهمي براي سياستگذاري‌هاي عرضه محصول يا تبليغات تبديل شود. در واقع بخشي از تحقق ۱۹۸۴ اورول را بايد در وال-مارت ديد.

توضيح: برخي جزئيات اين گزارش ممکن است دقيق نباشد چون تمام مدارک و جزئيات را نخوانده‌ام و آن را بر اساس مجموع اخباري که منتشر شده است نوشته ام.

This entry was posted on Saturday, September 17th, 2005 at 1:01 pm and is filed under روزنگار تورنتو. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, or trackback from your own site.