مجلات و نشريات ايراني خارج از کشور همواره با مشکل ادامه انتشار مواجهند و تعداد آنهايي که توانستهاند چند سال به حيات خود ادامه دهند انگشت شمار است. از اين تعداد هم در واقع نيمي آگهي نامه هستند که گه گاه مي توان در آن ميان مطلبي يا مقالهاي هم جست.
شهروند يکي از نشرياتي است که بيش از سيزده سال است در کانادا منتشر ميشود و بنابر شواهد، پرتيراژترين نشريه فارسي زبان خارج از کشور است. شنبه گذشته، آقاي زرهي سردبير شهروند راجع به نحوه شروع به کار شهروند و چالشهايي که پشت سر گذاشتهاند در «آگورا» (جلسه هفتگي دانشجويان و دانش آموختگان ايراني مقيم تورنتو) سخنراني کرد. اينکه چگونه بعد از سه-چهار سال انتشار ماهنامه فرهنگي «سايبان» سعي کردهاند نشريهاي منتشر کنند که چيزي ميان آگهينامه و يک نشريه تماما فرهنگي باقي بماند. اين چالش از آنجا نشات مي گيرد که همه نشريات فارسي خارج از کشور مجاني هستند و تنها محل درآمدشان آگهي است و صاحبان مشاغل و شرکتها حاضر به درج آگهي در نشريات تماما فرهنگي، ادبي يا اجتماعي نيستند. (پارادوکس هميشگي فرهنگ و اقتصاد)
چالشي که هم اکنون پيش روي شهروند و نشريات مشابه با آن قرار دارد، بزرگ شدن جامعه ايراني خارج از کشور و تغيير بافت چمعيتي مهاجرين در سالهاي اخير است. مهاجريني که نه از روي اجبار و اضطرار، بلکه به دلخواه خود کوچ کرده اند و توقعات و انتظارات خاص خود را دارند. اين انتظارات از محتوا تا شکل و قالب نشريات را در بر ميگيرد. همينطور، رشد سايتهاي اينترنتي کانال تازهاي براي آگاهي از اخبار را براي آنهايي که دست به کامپيوتر هستند فراهم کرده است و نشرياتي مثل شهروند که هميشه گزيداهاي از اخبار و اطلاعات مختلف را براي خوانندگان دستچين ميکنند، حداقل براي اين گروه از مخاطبان بايد به فکر تامين مطالب بيشتر و متنوعتري باشند. هرچند که بايد گفت چنين نشرياتي به توجه به رايگان بودن، شرايطي که اغاز به کار کرده و بدون هيچ پشتوانه مالي و تنها بر تکيه بر سرمايههاي کوچک دو سه نفري پا گرفته و دوام آوردهاند تا همينجا هم کار مهمي را به انجام رساندهاند.
شايد بهترين راه براي پاسخگويي به نيازها و توقعات مخاطبان جديد، انتشار ويژهنامههايي موازي باشد که بهصورت دو هفته نامه يا ماهنامه منتشر شوند تا هم مخاطبان قديمي همچنان از نشريه استفاده کنند، و هم آگهيدهندگان عزيز دلسرد نشوند و نشريه به حيات خودش ادامه دهد.
مستقل از محتوا، شهروند نمونه يک کار تيمي خوب از جمعي ايراني است که دوام آورده است. چيزي که کمتر اتفاق ميافتد.